* *
Moskou splijt EU in oost en west
Groeiende bitterheid over de activistische politiek
van president Poetin dreigt een EU-top met Rusland
vrijdag te vergallen. Duitsland probeert nog iets te
redden.
De Duitse minister van buitenlandse zaken spoedt zich vandaag naar Moskou om te proberen president Poetin te bewegen tot matiging. „Ik kan niet zeggen of dat gaat lukken”, zei minister Frank-Walter Steinmeier. Hoog op zijn verlanglijstje staat dat Poetin een eind maakt aan de al anderhalf jaar durende Russische boycot van Pools vlees. De Poolse woede daarover blokkeert al maanden onderhandelingen over een alomvattend akkoord tussen de Europese Unie en Rusland. Volgens Polen is Poetin uit op wraak op de vroegere vazalstaten van de Sovjet-Unie die zijn overgelopen naar het Westen. Ook de Russische acties tegen Estland, dat een Sovjet-oorlogsmonument heeft verplaatst, zouden passen in die wraakoefening. Een raffinaderij in Litouwen krijgt al bijna een jaar geen olie meer uit Rusland, zogenaamd wegens onderhoud aan de pijpleiding. Ook het Russische verzet tegen onafhankelijkheid van Kosovo en de gespannen Russische verhouding met Georgië en Moldavië zijn volgens de oostelijke EU-landen duidelijke tekenen dat Poetin aan het stoken is. De altijd weer verzoenende taal van EU-voorzitter Duitsland valt in slechte aarde in het oosten van de EU. Ook gisteren, in een Brusselse vergadering van de EU-ministers van buitenlandse zaken, bleek Rusland een splijtzwam te zijn. Duitsland kreeg de wind van voren uit de oostelijke EU-landen. Zij vinden de EU veel te slap tegen Poetin, die daardoor zijn gang kan gaan. De oude EU-landen zijn vooral bezorgd over hun afhankelijkheid van Russisch aardgas. Dit weekeinde versterkte Rusland zijn positie als gasleverancier nog eens door een akkoord met Turkmenistan en Kazakhstan over een nieuwe pijpleiding die gas uit Centraal-Azië naar Rusland zal brengen. Dat is een streep door de rekening van Europa, dat hoopte op een leiding via Turkije. Om nog meer herrie tussen oost en west binnen de EU te voorkomen, gaat de Duitse minister Steinmeier vandaag bij Poetin proberen iets te doen aan de boycot van Pools vlees, zodat er op de top van vrijdag misschien één lichtpuntje zal zijn.
http://www.trouw.nl/hetnieuws/europa/article712840.ece/ |
Correspondenten Peter d'Hamecourt en
Geert Groot Koerkamp houden een weblog bij vanuit hun standplaats
Moskou. Russische elite gelooft in eigen genialiteit Door Peter d'Hamecourt Moskou, 5 mei - Begrijpen we elkaar nog, ik bedoel de Russen en wij? Of misschien beter gezegd, de elite die dit land bestuurt en in feite in bezit heeft en wij buitenstaanders. Je krijgt steeds meer het idee dat onder het regime van Poetin niet alleen de taalbarrière is toegenomen, maar ook de begripsverwarring is gegroeid over wat een democratie is, wat een vrije pers hoort te zijn, hoe mensenrechten in elkaar steken en dat een vrije markteconomie iets anders is dan een door een kleine kring van bureaucraten beheerste economie. Poetin c.s. besturen Rusland als een soort coöperatie, een business met zo’n 140 miljoen werknemers. Nu zijn er in een keer weer drie rapporten uitgekomen die de vrije pers tegen het licht hebben gehouden in Rusland. Organisaties als Freedom House, het Comittee to Protect Journalists en het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken komen allemaal tot de conclusie dat onder Poetin de persvrijheid is afgegleden naar het niveau van landen als Nigeria en Brunei. De reactie van het Kremlin is natuurlijk verongelijkt. De organisaties die deze rapporten schrijven begrijpen niets van Rusland en hebben niet het recht een oordeel te vellen. Opnieuw een bewijs dat het Westen Rusland vijandig gezind is. Nu zit ik er middenin. Ik zie om mij heen de ontwikkeling en die is inderdaad verontrustend. Nog afgezien van de extreme incidenten als de moord op de journaliste Anna Politkovskaja is de situatie in de media diep treurig te noemen. Vooral treurig in die zin dat er geen wetten zijn die officieel de censuur hebben ingevoerd. De situatie is van een professioneel standpunt hemeltergend. Het Russische journaille heeft zich overgeleverd aan het Kremlin. Althans, laten we zeggen, tachtig procent van de beoefenaren van dit vak. Ik wil niet zeggen dat dit vrijwillig is gebeurd, want er is wel degelijk de dreiging: wie niet met ons is, is tegen ons en dat heeft consequenties. En wie met ons is krijgt daarvoor een materiële beloning. Er is dus enige moed nodig om onafhankelijk te zijn. Iedereen is in feite verplicht zijn steentje bij te dragen aan het schilderen van een positief beeld van Rusland dat een grootmacht is. Dat sterk is. Dat een president heeft die voor zijn taak staat. Dat de economie booming is. En ook dat deze wereldmacht omgeven is door vijanden die er op uit zijn de nieuw verworven status als wereldmacht aan te tasten. Journalistiek is hiermee vervallen tot propaganda. De journalistiek in Rusland heeft daarmee een grote verantwoordelijkheid op zich geladen. De politieke discussie in het land is, afgezien van enkele marginale groeperingen, totaal om zeep gebracht. Verantwoordelijk daarvoor zijn de media. De Russische collega’s bewijzen hun land daarmee een slechte dienst. De media brengen de elite eveneens in verwarring. De media volgen kritiekloos hun handelen. Het gevolg is dat de elite in zijn eigen genialiteit gaat geloven. Het steeds maar herhalen van het feit dat de resultaten van opinie-peilingen uitwijzen dat Poetin door 80 procent van de bevolking op handen wordt gedragen, schept een virtueel beeld van de werkelijkheid. Propaganda is non-informatie. De consumenten van het nieuws kun je niet meer bedotten. Het ontwikkelde deel der natie heeft internet en komt zo toch wel aan zijn trekken. Als de propaganda er op is gericht respect in het westen af te dwingen dan is het resultaat averechts. Het Rusland van Poetin drijft steeds verder weg in een internationaal isolement dat slecht is voor Rusland, maar vooral voor zijn burgers. Deze week staat de wereld stil bij de 'dag van de media'. Journalisten in Rusland zouden ook eens stil moeten staan bij de rol die zij wensen te spelen in hun samenleving. Vergeet de kritiek in westerse rapporten, maar gewoon een beetje zelfonderzoek. http://www.nos.nl/nosjournaal/columns/moskou/index.html |
|
|
Correspondenten Peter
d'Hamecourt en Geert Groot Koerkamp houden een weblog bij vanuit hun
standplaats Moskou. Verstrikt in de geschiedenis Door Peter d'Hamecourt Moskou, 17 mei - De burgeroorlog is dan eindelijk voorbij. De roden en de witten hebben de strijdbijl begraven tijdens een prachtige dienst in de Christus de Verlosser-kathedraal in Moskou. De Russisch-orthodoxe Kerk en de orthodoxe kerk in het buitenland hebben zich weer herenigd onder het patriarchaat van Moskou. Het conflict ontstond na de revolutie van 1917. Kort gezegd; uit lijfsbehoud sloot de orthodoxe kerk in Moskou een verbond met de communistische duivel. De dissidente priesters sloten zich aan bij de 'witten' in de burgeroorlog die volgde op de revolutie. Later vluchtten de priesters met de restanten van de 'witten' naar het buitenland. Van daaruit begon een loopgravenoorlog tussen de beide kerken. De val van de Sovjet-Unie bracht nog niet onmiddellijk verzoening. Zestien jaar hebben de kerkleiders elkaar nog met modder besmeurd. De zwarte bladzijden uit de geschiedenis zijn uitputtend besproken. Er is schuld bekend en er is berouw getoond. De officiële Russische kerk heeft zelfs een grote stap gezet om samen met de voormalige 'witte' opponenten een herdenkingsdienst te houden op de plek buiten Moskou waar jaren geleden een massagraf is ontdekt van slachtoffers van de Stalin-repressie. Veel 'witte' priesters, vermoord door Stalin, liggen er begraven. De nieuwe Russische staat heeft een dergelijke stap tot op heden nog niet kunnen zetten. De kerken hebben een goed voorbeeld gesteld dat het mogelijk is met elkaar over de geschiedenis te praten. Het is te hopen dat Poetin hierin een aanmoediging ziet een bredere discussie in de samenleving op gang te brengen over de moderne geschiedenis van Rusland. Conflicten met buurlanden als Estland, Litouwen en Polen komen voornamelijk voort uit het feit dat Rusland alleen de glorie van het Sovjet-rijk als erfgoed ziet en de ellende het liefst achter het behang plakt. Europa is 62 jaar na de Tweede Wereldoorlog klaar met die oorlog, met het verwerkingsproces, met het evenwichtig rangschiken van de feiten in de geschiedenis. Zelfs Duitsland heeft de ellende verwerkt en kan nu Hitler accepteren als hoofdrolspeler in een satirische film. Stalin als onderwerp van spot is in het hedendaagse Rusland nog ondenkbaar. Maar dat het tijd wordt voor een publieke discussie over het verleden bewijst het volgende. Het Kremlin staat op zijn kop als bijvoorbeeld Polen en Estland oorlogsmonumenten die herinneren aan het Rode Leger uit het openbare leven, verwijderen. In Rusland zelf gebeurt niets anders. Sinds 9 mei, de dag waarop Rusland de overwinning op nazi-Duitsland viert, hebben al drie schandalen de kop opgestoken rond oorlogsmonumenten in Rusland zelf. Bij Sint Petersburg maakte een monument plaats voor een prestigieus kantorencomplex. Hetzelfde gebeurde in Chimky, een voorstad van Moskou, waar een oorlogsmonument, inclusief een massagraf, plaats moest maken voor een zakencentrum. Nu komt er weer nieuws uit een andere voorstad van Moskou, Aprilevka. Het monument van een oorlogsheld, Vasili Pojdenko, is er onder het asfalt verdwenen vanwege het uitbreiden van een snelweg daar. Kennelijk is er onder Russen ook verwarring over de plaats die deze monumenten innemen in de geschiedenis van hun land. De huidige crisis tussen Europa en Rusland heeft mede als basis de verwerking van het verleden. Europa kan vooruit omdat het klaar is met zijn moderne geschiedenis. Rusland zit nog altijd verstrikt in zijn geschiedenis en kan niet vooruit. |
| vrijdag 18 mei 2007 Irritatie na mislukte Wolga-top Door PETER D’HAMECOURT SAMARA/MOSKOU - Irritatie overheerste op de mislukte topontmoeting tussen de Europese leiders en de Russische president Poetin. Poetin (r) was niet blij met de kritische opmerkingen van Angela Merkel. FOTO AP Niet ver van de stad Samara aan de Wolga probeerden bondskanselier Merkel en EU-president Barroso vergeefs de ijzige sfeer te breken. Op geen enkel belangrijk punt bereikten de partijen overeenstemming. Europa maakt zich vooral zorgen over het democratisch gehalte van Poetins regime. Die zorg werd nog eens onderstreept door het urenlang vasthouden van schaakgrootmeester Garry Kasparov en dertig andere tegenstanders van Poetin op een Moskou’s vliegveld. Kasparov wilde naar Samara vliegen om een protestmars te leiden. De paspoorten van hem en zijn hele gezelschap werden afgepakt. Nadat het laatste vliegtuig naar Samara was vertrokken, kreeg Kasparov zijn paspoort terug. Merkel bracht het incident tot het zichtbare ongenoegen van Poetin ter sprake: ,,Ik zeg openlijk dat zij die willen demonstreren in Samara dat ook moeten kunnnen doen. Ik ben bezorgd over het feit dat mensen problemen hebben naar Samara te reizen. Deze mensen moeten hun mening kunnen uiten.’’ De mars zelf trok uiteindelijk slechts een paar honderd demonstranten. Veel organisatoren van de mars zijn de afgelopen dagen opgepakt en ook gisteren gingen de arrestaties door. Elke poging de mars bekend te maken onder het publiek werd door de autoriteiten onmogelijk gemaakt. Op de topontmoeting had de basis moeten worden gelegd voor een nieuw partnerschap-verdrag tussen de Europese Unie en Rusland. Dat was vooraf al onmogelijk gemaakt door een veto van Polen, Litouwen en Estland. De drie landen hebben bilaterale conflicten met Moskou. EU-voorzitter Barroso beklemtoonde dat de Europese Unie solidair is met alle lidstaten. ,,Het probleem van één staat is het probleem van de hele EU,’’ verklaarde hij. ,,Een Pools probleem is een Europees probleem. Hetzelfde geldt voor Litouwen en Estland.’’ Polen en Rusland ruziën al meer dan een jaar over de import van Pools vlees. Litouwen heeft problenen met de toevoer van olie uit Rusland voor zijn grootste olieraffinaderij en Estland heeft een conflict met het Kremlin over het verwijderen van een oorlogsmonument. President Poetin zei dat de problemen die er bestaan tussen de EU niet moeten worden overdreven. ,,Rusland en de EU hebben een relatie met elkaar, of we dat nu willen of niet.’’ Ook Sergej Karaganov, een politicoloog loyaal aan het Kremlin, spreekt van ‘futiliteiten’. Praten over een crisis als het gaat om een ‘conflictje’ met een dwerg als Estland of over Pools vlees, leidt de aandacht af van de belangen die Europa en Rusland delen, meent hij. Volgens Karaganov is er maar één grote taak voor beide: de handen ineen slaan om het oude continent rijp te maken voor de economische slag die het moet leveren met het opkomende Azië en de Verenigde Staten. Aangezien Rusland en Europa zich geheel verschillend ontwikkelen, zal dat niet meevallen. Alg.Dagblad |
|
